Een beer die jarenlang opgesloten zit in een kleine kooi naast een restaurant. Beren die worden misbruikt voor vermaak of gehouden voor de winning van berengal. Het zijn situaties die voor veel mensen nauwelijks voorstelbaar zijn, maar die wereldwijd nog dagelijks voorkomen. Al meer dan dertig jaar zet stichting Bears in Mind zich in om daar verandering in te brengen.


Wat begon als een initiatief rondom Het Berenbos in Ouwehands Dierenpark Rhenen, groeide uit tot een internationaal erkende organisatie die beren redt, leefgebieden beschermt en kennis deelt over samenleven met wilde dieren. Inmiddels ondersteunde Bears in Mind meer dan 200 projecten in 35 landen en vonden tientallen mishandelde of verwaarloosde beren een nieuw thuis in Het Berenbos.

Door opvang, natuurbescherming, educatie en internationale samenwerking werkt de organisatie aan één ambitieus doel: een wereld waarin beren niet langer worden uitgebuit en waarin wilde populaties veilig kunnen voortbestaan.

Waarom hebben beren bescherming nodig?

Hun leefgebieden staan onder druk door ontbossing, infrastructuurontwikkeling, landbouw en klimaatverandering. Tegelijkertijd worden beren in sommige delen van de wereld nog altijd gevangen, verhandeld of ingezet voor menselijk vermaak.

In verschillende landen leven beren jarenlang in kleine kooien bij restaurants, tankstations of particuliere attracties. Andere dieren worden gebruikt voor optredens, toeristische activiteiten of de illegale handel in lichaamsdelen. Vooral de berengalindustrie heeft internationaal veel aandacht gekregen. Daarbij wordt gal uit levende beren gewonnen voor gebruik in traditionele medicijnen, een praktijk die jarenlang leidde tot ernstig dierenleed.

Ook wilde beren krijgen steeds vaker te maken met conflicten met mensen. Naarmate leefgebieden kleiner worden, komen beren vaker in contact met dorpen en landbouwgebieden. Dat kan leiden tot schade aan gewassen, gevaarlijke situaties en uiteindelijk tot vervolging van de dieren.

Juist daarom zijn organisaties als Bears in Mind van groot belang. Door zowel individuele beren te redden als te investeren in natuurbescherming en educatie, wordt gewerkt aan duurzame oplossingen voor problemen die vaak diepgeworteld zijn.

Een tweede kans voor beren in nood

De bekendste activiteit van Bears in Mind is zonder twijfel Het Berenbos in Ouwehands Dierenpark Rhenen. Op een terrein van ongeveer twee hectare krijgen beren die jarenlang in slechte omstandigheden leefden een nieuwe kans. Hier kunnen ze voor het eerst ervaren wat het betekent om beer te zijn.

Het leefgebied is zo natuurlijk mogelijk ingericht, met bossen, waterpartijen, een waterval en beschutte plekken waar de dieren zich kunnen terugtrekken. Voor veel beren is het de eerste keer dat ze kunnen zwemmen, klimmen, graven of zelfstandig voedsel kunnen zoeken.

Gedrag dat voor wilde beren vanzelfsprekend is, blijkt voor geredde beren vaak een compleet nieuwe ervaring. Sommige dieren hebben jarenlang op betonnen vloeren geleefd en nooit eerder aarde onder hun poten gevoeld. Andere beren ontdekken pas na aankomst in Het Berenbos hoe ze kunnen spelen of een winterrustplek kunnen maken.

De verzorgers zien regelmatig hoe beren langzaam veranderen. Dieren die aanvankelijk angstig zijn, ontwikkelen stap voor stap natuurlijk gedrag. Dat proces kan maanden of zelfs jaren duren, maar laat zien hoeveel veerkracht deze dieren bezitten.

Meer dan alleen bruine beren

Hoewel Het Berenbos vooral bekendstaat vanwege de opvang van bruine beren, reikt het werk van Bears in Mind veel verder. De stichting ondersteunt projecten die zich richten op onder andere Aziatische zwarte beren, Maleise beren, lippenberen en brilberen. Iedere soort heeft te maken met eigen uitdagingen, variërend van stroperij en illegale handel tot verlies van leefgebied.

Door lokaal samen te werken met onderzoekers, natuurorganisaties en overheden ontstaat een wereldwijd netwerk dat zich inzet voor het welzijn van beren én voor het behoud van hun leefgebieden.

Van opvang naar wereldwijde bescherming

Bears in Mind kijkt verder dan individuele reddingsacties. De organisatie werkt vanuit de overtuiging dat berenwelzijn en natuurbescherming onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Een beer kan immers pas echt beschermd worden wanneer ook zijn leefgebied veilig is.

Daarom ondersteunt de stichting wereldwijd natuurprojecten die bijdragen aan het behoud van beren en hun leefomgeving. Dat heeft vaak een veel bredere impact. Wanneer leefgebieden van beren worden beschermd, profiteren ook talloze andere diersoorten mee. Denk aan de orang-oetan, de nevelpanter, neushoornvogels en vele andere dieren die dezelfde bossen en ecosystemen delen.

Educatie als sleutel

Naast natuurbescherming en berenwelzijn speelt educatie een centrale rol binnen de organisatie. Bears in Mind fungeert als kenniscentrum op het gebied van beren en berenbescherming.

Via scholen, excursies, voorlichtingsprogramma's en publiekscampagnes wordt kennis gedeeld over de uitdagingen waarmee beren wereldwijd worden geconfronteerd. Ook informeert de stichting Nederlandse reizigers over situaties waarin dieren voor toeristische attracties worden ingezet.

Veel toeristen realiseren zich bijvoorbeeld niet dat een selfie met een beer of een bezoek aan een attractie met wilde dieren vaak gepaard gaat met ernstig dierenleed. Door bewustwording te vergroten, hoopt Bears in Mind de vraag naar dergelijke activiteiten terug te dringen.

Achter de schermen van een berenredding

Een internationale berenredding lijkt misschien eenvoudig: een beer wordt opgehaald en naar een nieuwe locatie gebracht. In werkelijkheid gaat daar vaak een langdurig en complex traject aan vooraf.

Voordat een beer kan reizen, zijn uitgebreide medische onderzoeken nodig. Dierenartsen controleren de gezondheid van het dier en beoordelen of het transport veilig kan plaatsvinden. Daarnaast moeten export- en importvergunningen worden aangevraagd en moeten internationale regelgeving en veterinaire voorschriften nauwkeurig worden gevolgd.

Bij vrijwel iedere reddingsoperatie zijn meerdere partijen betrokken: opvangcentra, dierenartsen, overheden, natuurorganisaties, transportbedrijven en lokale partners. Het succes van een redding hangt af van een goede samenwerking tussen al deze partijen.

Juist daarom zijn internationale netwerken voor Bears in Mind zo belangrijk. Zonder die samenwerking zouden veel reddingsacties simpelweg niet mogelijk zijn.

Eerdere reddingen bieden hoop

Dat reddingsoperaties daadwerkelijk levens veranderen, blijkt uit eerdere successen van de organisatie. In de afgelopen jaren vonden meerdere beren vanuit moeilijke omstandigheden een veilig thuis in Het Berenbos. Sommige dieren kwamen uit Oekraïne, waar oorlogsomstandigheden de opvang van dieren ernstig bemoeilijkten. Andere beren werden gered uit particuliere collecties of toeristische attracties.

Bij aankomst zijn veel beren ondervoed, gestrest of lichamelijk verzwakt. Dankzij gespecialiseerde zorg, goede voeding en een natuurlijke leefomgeving herstellen veel dieren verrassend goed.

Internationale impact

Dat Bears in Mind ook buiten Nederland een belangrijke rol speelt, blijkt uit een recente internationale reddingsoperatie. In 2026 werden zes voormalige galberen vanuit Zuid-Korea overgebracht naar een nieuw leven in Denemarken. Het ging om een historische ontwikkeling die volgde op het beëindigen van de Zuid-Koreaanse berengalindustrie.

Jarenlang leefden deze beren onder verschrikkelijke omstandigheden op berengalboerderijen. Bears in Mind speelde samen met verschillende partners een belangrijke rol bij de voorbereiding van deze reddingsactie.

Cindy en Felipe verdienen een nieuwe toekomst

Momenteel richt Bears in Mind zich op een nieuwe reddingsoperatie. De bruine beren Cindy en Felipe wachten in Azerbeidzjan op hun kans op een beter leven. Cindy werd jaren geleden alleen en verlaten gevonden. Felipe leefde lange tijd bij een restaurant voordat hij uiteindelijk in beslag werd genomen. Ze hebben dringend behoefte aan meer ruimte, rust en gespecialiseerde medische zorg. Die zorg kan Bears in Mind bieden in Het Berenbos. Om hun verhuizing mogelijk te maken, startte de stichting de crowdfundingactie De Beregoeiereis: www.beregoeiereis.nl

Het doel is om Cindy en Felipe eind 2026 naar Nederland te halen. Daar wacht hen een permanent thuis in Het Berenbos, waar ze eindelijk een leven kunnen leiden dat past bij hun natuurlijke gedrag.

De crowdfunding is essentieel voor het succes van deze missie. Niet alleen voor het gespecialiseerde transport, maar ook voor betere voeding, medische behandelingen en de voorbereiding van de reis. Help je mee?

Hoe kun je helpen?

Het werk van Bears in Mind wordt mogelijk gemaakt door mensen die zich betrokken voelen bij het welzijn van beren en natuurbehoud.

Er zijn verschillende manieren waarop mensen kunnen bijdragen:

• Word donateur

• Bezoek Het Berenbos en ontdek hoe geredde beren een tweede kans krijgen.

• Vermijd toeristische attracties waarbij wilde dieren worden ingezet voor entertainment.

• Word vrijwilliger of ondersteun de organisatie als partner.

Iedere bijdrage, groot of klein, helpt om reddingsoperaties, natuurbescherming en educatie mogelijk te maken.

Een wereld zonder berenleed

De droom van Bears in Mind is helder: een wereld waarin beren niet langer worden uitgebuit voor vermaak, handel of andere menselijke doeleinden. Een wereld waarin wilde beren veilig kunnen leven in gezonde ecosystemen en waarin beren in gevangenschap de zorg krijgen die zij verdienen.

Om die droom werkelijkheid te maken, blijft de organisatie investeren in opvang, natuurbescherming, educatie en internationale samenwerking.

Dat werk wordt mogelijk gemaakt door donateurs, vrijwilligers, partners en iedereen die zich betrokken voelt bij het lot van beren wereldwijd.

Voor Cindy en Felipe betekent een reddingsactie het verschil tussen overleven en leven. Maar hun verhaal staat niet op zichzelf. Over de hele wereld wachten nog altijd beren op een tweede kans.

Bears in Mind probeert die kans mogelijk te maken — beer voor beer.

Ga voor meer informatie naar: www.bearsinmind.org


Dit artikel is tevens gepubliceerd in onze zomereditie van Update.